انگشتان خم شده و در هم گره خورده و یا گرفتگیِ دردناک پا از جمله نشانههای ابتدایی اختلال تون عضلانی (Dystonia) هستند. یکی از علائم اولیه بیماری پارکینسون ممکن است اسپاسم یا گرفتگی مداوم و تکراری در عضلات باشد که به اختلال تون عضلانی شناخته میشود و میتواند در هر زمان از شبانهروز و مراحل مختلف این بیماری رخ دهد.
اختلال تون عضلانی چیست؟
اختلال تون عضلانی اغلب زمانی شروع میشود که سعی میکنید کاری را با قسمت مبتلای بدن انجام دهید. به عنوان مثال، اگر دیستونی پا دارید، ممکن است هنگام نشستن خوب باشید، اما اگر شروع به راه رفتن کنید، ممکن است پیچخوردگی انگشتان پا یا وارونگی پا (برگرداندن پا یا مچ پا) ایجاد شود. برخی از دیستونی ها بی ارتباط با یک عمل یا حرکت اتفاق می افتد.
افراد مبتلا به پارکینسون اغلب از اختلال تون عضلانی دردناک در سمتی از بدن که بیشتر درگیر علائم پارکینسون است رنج میبرند. این اتفاق معمولاً در اوایل صبح رخ میدهد؛ زمانی که سطح دوپامین در پایینترین حد خود میباشد. این گرفتگی عضلانی دردناک معمولاً پس از مصرف اوّلین دوز روزانه داروهای پارکینسون از بین میرود.
به ندرت اما گاهی دیده میشود که اختلال تون عضلانی میتواند سایر قسمتهای بدن را نیز تحت تأثیر قرار دهد و بدون هیچگونه ارتباط خاصی با مصرف داروها در طول روز شروع شده و از بین برود. اختلال تون عضلانی میتواند باعث حرکات پیچشی شدید شود؛ بهعنوان مثال میتواند سر را به پهلو یا به سمت قفسه سینه بکشد.
اگرچه اختلال تون عضلانی میتواند یک علامت پارکینسون باشد، با اینحال ممکن است افراد این علامت را بدون ابتلا به پارکینسون تجربه کنند. حرکات رخ داده در اختلال تون عضلانی (Dystonia) با حرکات مشاهده شده در اختلالات حرکتی (Dyskinesia) که شامل حرکات روان و انقباضهایی معمولاً غیردردناک هستند متفاوت است.
قسمتهای تحت تاثیر اختلال تون عضلانی در بدن
افراد مبتلا به پارکینسون میتوانند این گرفتگی یا انقباضات عضلانی دردناک ناشی از بیماری پارکینسون را به شکل متفاوتی تجربه کنند. مناطق تحت تاثیر این علامت در بدن عبارتند از:
- بازوها، دستها و پاها: به شکل حرکات غیرارادی، اسپاسم یا پیچخوردگی
- گردن: ممکن است گردن به طور نامناسبی بپیچد و باعث شود سر به سمت پایین یا به پهلو کشیده شود. به این حالت اختلال تون عضلانی گردنی یا تورتیکولی اسپاسمودیک میگویند.
- ماهیچههای اطراف چشم: ممکن است عضلات بهطور غیرارادی منقبض شوند و منجر به پلکزدن بیش از حد یا دشواری در بازکردن چشمها شود که به آن بِلفارواسپاسم نیز میگویند.
- تارهای صوتی و ماهیچههای بلع: اختلال تون عضلانی در این منطقه میتواند باعث شود صدای فرد آرام، خشن یا نفسآلود بهنظر برسد.
- فک: ممکن است به شدت باز یا بسته شود. در برخی مواقع ممکن است عضلات دهان به دو طرف کشیده شوند (مانند زمانی که چیزی چندشآور میبینیم).
- دیواره شکم: ممکن است باعث حرکات انقباضی مداوم و غیرارادی در دیواره شکم یا عضلات صورت (به شکل کشیدهشدن آنها به دو طرف) شود.
مدیریت اختلال تون عضلانی
ثبت کردن زمان بروز اختلال تون عضلانی میتواند به تشخیص ارتباط یا عدم ارتباط زمان بروز آن با زمان مصرف داروها کمک کند. پزشک ممکن است سوالاتی را در این راستا از شما بپرسد تا ببیند آیا الگویی بین زمان مصرف داروها و بروز اختلال تون عضلانی وجود دارد یا خیر. این سوالات عبارتند از:
- آیا هنگامی که لوودوپا در دوره اوج اثر خود است (که اصطلاحاً به آن دوره On گفته میشود)، علائم اختلال تون عضلانی دارید؟
- آیا علائم قبل از مصرف اوّلین دوز در صبح رخ میدهد یا زمانی که اثر داروها در حال از بین رفتن است؟
با راهنمایی پزشک، تنظیم دوز یا دفعات مصرف دارو میتواند به بهبود و کاهش علائم اختلال تون عضلانی کمک کند. برای مثال؛ اگر اختلال تون عضلانی صبحگاهی دارید که قبل از شروع اوّلین دوز لوودوپا رخ میدهد، پزشک ممکن است یک دوز کاربیدوپا-لوودوپا با رهاسازیِ کنترلشده یا داروهای آگونیست دوپامین با اثر طولانیمدت را برای زمان قبل از خواب تجویز کند.
کاردرمانی و توانبخشی
وقتی درد دارید ممکن است ورزش کردن و انجام تمرینات سخت باشد. همچنین اگر هنگام حرکت درد داشته باشید و ناگهان تمرین را متوقف کنید، درد میتواند بدتر شود. یک کاردرمانگر میتواند تمرینها و تکنیکهایی را برای کاهش درد و همچنین کشش و تقویت عضلاتی از بدن که بیشتر تحت تاثیر اختلال تون عضلانی قرارگرفتهاند توصیه و تجویز کند.

تزریق بوتاکس
اگر درمانهای مختلف با شکست مواجه شده و یا با تغییر زمانبندی دارو به کاهش اختلال تون عضلانیِ شما کمک نشد، پزشکتان ممکن است تزریق سم بوتولینوم یا اصطلاحاً بوتاکس را در نظر بگیرد. سم بوتولینوم ماهیچه ها را ضعیف کرده و به آرامسازی فعالیت شدید عضله که ناشی از اختلال تون عضلانی است کمک میکند. با هدف قراردادن عضلاتی که فعالیت شدید دارند، پزشک میتواند ناراحتی و درد ناشی از اختلال تون عضلانی را کاهش دهد. ممکن است چندین نوبت تزریق نیاز باشد تا نتیجه موردنظر به دست آید و همچنین باید این موضوع را هم در نظر بگیرید که تزریق بوتاکس ممکن است همیشه هم موثر نباشد. هنگامی که تزریق بوتاکس اثربخشی موثری داشته باشد، تاثیر آن تا چند ماه در بدن پایدار بوده و پس از اتمام دوره اثر آن، نیاز به تزریق مجدد بوتاکس برای ادامه اثربخشی آن دارید.
تحریک عمقی مغز
برای رفع اختلال تون عضلانی در برخی از بیماران از تحریک عمقی مغز (Deep Brain Stimulation) استفاده میشود. در این شیوه درمان، الکترودهایی در مناطقی از مغز کار گذاشته میشوند و با وارد کردن تحریکاتی الکتریکی، اختلال تون عضلانی و علائم ناشی از آن را کاهش میدهند. لازم به ذکر است که از تحریک عمقی مغز برای رفع آن دسته از اختلالات تون عضلانی استفاده میشود که ناشی از بیماری پارکینسون نیستند. متخصصین همچنان در حال تحقیق و پژوهش بر روی سازوکار تحریک عمقی مغز بهعنوان شیوهای برای درمان اختلالات تون عضلانی هستند.
راهحلی برای بهبود اختلال تون عضلانی هستید؟
اگر شما یا عزیزانتان از بیماری پارکینسون و عوارض آن مانند اختلال تون عضلانی رنج میبرید و به دنبال راهحلی موثر برای کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی هستید، همین حالا با ما تماس بگیرید! تیم متخصص ما آماده است تا با ارائه مشاوره حرفهای و برنامههای درمانی شخصیسازیشده، شما را در مسیر بهبودی همراهی کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر و رزرو وقت مشاوره، با شماره 09908451025 تماس بگیرید یا به وبسایت ما به آدرس seebnet.com مراجعه کنید. اولین قدم برای بهبودی را امروز بردارید



