بیاختیاری ادرار و مدفوع بعد از سکته مغزی یکی از مشکلات شایع در بیمارانی است که دچار سکته مغزی شدهاند. این مشکل میتواند دچار اذیت اطرافیان این دسته از بیماران شود، بنابراین باید روشهای درمان بیاختیاری ادرار و مدفوع پس از سکته مغزی را بدانید تا بتوانید بهترین راهکار را برای مدیریت این مشکل عزیزان خود به کار بگیرید زیرا پنهان نگه داشتن این مشکلات میتواند به معنای از دست دادن فرصت درمان باشد. در این مطلب از مجموعه توانبخشی سیب نت بهترین روشهای درمانی که شامل کاردرمانی، دارودرمانی و … میشوند را بررسی خواهیم کرد.
بیاختیاری ادرار و مدفوع بعد از سکته مغزی
سکته مغزی یا حمله گذرای مغزی (TIA) میتواند مثانه و روده را به طرق مختلف تحت تأثیر قرار دهد. هنگامی که سکته مغزی رخ میدهد، بخشی از مغز که مثانه و روده را کنترل میکند، ممکن است آسیب دیده باشد و باعث اختلال در سیگنالها شود. اگر فرد دچار سکته مغزی در برقراری ارتباط مشکل داشته باشد، ممکن است در گفتن اینکه به سرویس بهداشتی نیاز دارد به دیگران مشکل داشته باشد. علاوهبراین، اگر بیمار در حرکت نیز مشکل داشته باشد، ممکن است در رسیدن به موقع به توالت نیز با مشکل مواجه شود. بنابراین، اطرافیان این دسته از بیماران باید به دنبال درمان بیاختیاری ادرار و مدفوع بعد از سکته مغزی باشند تا هم خودشان و هم بیمارانشان دچار اذیت و خجالتزدگی نشوند.
داشتن مشکل مثانه یا روده پس از سکته مغزی بسیار رایج است. حدود ۵۰٪ از بیماران سکته مغزی، دچار مشکل مثانه یا روده میشوند، بنابراین جای خجالت نیست. خبر خوب این است که درمانهای زیادی برای درمان بیماریهای مثانه و روده وجود دارد و بسیاری از افراد پس از یک سال پس از سکته مغزی، از مشکلات بیاختیاری خود بهبود مییابند. طبق گزارش انجمن سکته مغزی، حدود ۱۵٪ در نتیجه این بیماری، بیاختیاری ادرار طولانیمدت را تجربه میکنند.
انوع مشکلات مثانه بعد از سکته مغزی
- تکرر ادرار: نیاز به دفع ادرار بیشتر از حد معمول برای شما.
- بیاختیاری فوریتی: احساس نیاز ناگهانی، فوری و غیرقابل کنترل به دفع ادرار. اغلب زمانی برای رفتن به توالت وجود ندارد، بنابراین ممکن است دچار حادثه شوید.
- شب ادراری: بیدار شدن از خواب با نیاز فوری به دفع ادرار یا خیس کردن تخت در حالی که هنوز خواب است.
- بی اختیاری عملکردی: زمانی که اثرات فیزیکی سکته مغزی شما را برای رسیدن به توالت یا باز کردن بموقع لباس هایتان مشکل میکند.
- بیاختیاری استرسی: هنگام سرفه، عطسه یا خنده، قطرههای کوچک ادرار نشت میکند. این معمولاً به این دلیل اتفاق می افتد که عضلات کف لگن شما ضعیف یا آسیب دیدهاند.
- بیاختیاری رفلکس: دفع ادرار بدون اینکه متوجه شوید. این زمانی اتفاق میافتد که سکته مغزی بخشی از مغز را که حرکت مثانه را حس و کنترل می کند، تحت تاثیر قرار دهد.
- بیاختیاری سرریز: جایی که مثانه به دلیل پر بودن بیش از حد نشت می کند. اگر احساس خود را در مثانه از دست داده باشید و نتوانید بگویید نیاز به دفع ادرار دارید، یا به دلیل مشکل در تخلیه کامل مثانه (احتباس ادرار) این اتفاق میافتد.
انواع مشکلات روده پس از سکته مغزی
- بی اختیاری مدفوع: اجابت مزاج کنترل نشده. این میتواند ناشی از آسیب به بخشی از مغز باشد که روده را کنترل می کند. همچنین اگر نتوانید به موقع به توالت بروید، یا اسهال یا یبوست دارید، ممکن است اتفاق بیفتد.
- یبوست همراه با سرریز: مدفوع میتواند گیر کرده و روده را مسدود کند. ممکن است مدفوع مایع در اطراف آن جاری شود و باعث نشت مدفوع آبکی شود.
- نهفتگی مدفوع: مدفوع خشک و سفت در روده جمع میشود. میتواند روی مثانه شما فشار بیاورند و باعث شوند احساس کنید که باید مثانه را بیشتر تخلیه کنید یا میتواند تخلیه مثانه را دشوارتر کنند.
روشهای درمان بیاختیاری ادرار و مدفوع بیماران سکته مغزی
روشهای مختلفی برای درمان بیاختیاری ادرار و مدفوع بعد از سکته مغزی وجود دارند، بنابراین بدون نگرانی میتوانید به دنبال درمان عزیزان خود باشید. روشهای درمانی زیر با توجه به صلاحدید پزشک، برای بیماران سکته مغزی تجویز میشوند.
کاردرمانی
کاردرمانی یکی از بهترین روشهای درمانی بیاختیاری ادرار و مدفوع پس از سکته مغزی است. در این روش، کاردرمانگر تمریناتی را برای درمان بیاختیاری ادرار و مستقل شدن بیمار به وی ارائه میدهد تا پس از چند جلسه، بیاختیاری ادرار و مدفوع در بیمار درمان شود. برای دریافت خدمات کاردرمانی باید به مراکز و کلینیکهای توانبخشی مراجعه نمایید.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپیستها میتوانند با انجام تمرینات ورزشی که برای بهبود قدرت، تحرک و هماهنگی پس از سکته مغزی طراحی شدهاند، به فرد کمک کنند. آنها میتوانند تمرینات عضلات کف لگن را برای به دست آوردن کنترل ادرار آموزش دهند و به فرد کمک کنند تا بهترین روش برای انتقال از رختخواب به توالت یا توالت فرنگی را یاد بگیرد.
دارودرمانی
ملینها
از آنجایی که بیماران سکته مغزی تمایل به تحرک کمتری دارند، این میتواند منجر به یبوست شود که به نوبه خود میتواند منجر به بیاختیاری مدفوع در بیماران سکته مغزی نیز بشود. برای رفع سریع یبوست، میتوان برخی از ملینهای بدون نسخه را خریداری کرد. این ملینها را میتوان برای جلوگیری از فشردگی روده و در نتیجه هرگونه بیاختیاری مدفوع در نتیجه آن استفاده کرد. انواع ملینها با عملکرد متفاوت در داروخانهها موجود هستند، بنابراین با توجه به نوع مشکل بیمار خود که شامل مشکلات دفع یا بیاختیاری مدفوع پس از سکته مغزی میشود، این داروها را تهیه نمایید.
داروهای ضد اسپاسم
داروهای متعددی وجود دارند که میتوانند به جلوگیری از اسپاسم عضله مثانه کمک کنند، که میتواند به کاهش بیاختیاری مکرر ادرار مرتبط با سکته مغزی کمک کند. این داروها متعلق به گروهی از داروها هستند که به عنوان داروهای ضد موسکارینی یا آنتی کولینرژیک شناخته میشوند. برخی از داروها برای کنترل بیاختیاری ادرار سکته مغزی شامل تامسولوسین (Tamsulosin)، داریفناسین و … میشوند که باید با صلاحدید پزشک تهیه شوند.
رژیم غذایی مناسب
رژیم غذایی بیمار دچار سکته مغزی میتواند به گونهای تنظیم شود که مثانه و روده تا حد امکان سالم بمانند. مهم است که فرد موردنظر یک رژیم غذایی سالم و متعادل با فیبر فراوان داشته باشد و به اندازه کافی مایعات (در حالت ایدهآل آب و حدود ۶ تا ۸ لیوان در روز) مصرف کند تا روده تنظیم شود و از یبوست جلوگیری شود. بهتر است مصرف کافئین، نوشیدنیهای گازدار و الکل را برای بیماران سکته مغزی محدود یا از آن اجتناب کرد زیرا این مواد میتوانند مثانه را تحریک کنند. اگر بیمار سکته مغزی از بیاختیاری ادرار رنج میبرد، ممکن است نوشیدن مایعات بیشتر غیرمنطقی به نظر برسد، اما با گذشت زمان مثانه با حجم صحیح سازگار میشود و ادرار با غلظت کمتر باعث تحریک کمتر مثانه و کاهش خطر عفونت مثانه میشود.
علل بیاختیاری ادرار و مدفوع بعد از سکته مغزی
- سکته مغزی ممکن است به بخشی از مغز که مثانه یا روده را کنترل میکند آسیب رسانده باشد یا ممکن است بر مهارت فرد تأثیر گذاشته باشد و درآوردن لباس به موقع را برای او دشوار کرده باشد.
- کم تحرکی یا مصرف برخی داروهای سکته مغزی ممکن است باعث یبوست شود که در صورت فشرده شدن روده، میتواند منجر به بیاختیاری مدفوع نیز شود.
- بیماران دچار سکته مغزی معمولا مشکل در برقراری ارتباط دارند و ممکن است نتوانند به کسی بگویند که چه زمانی به سرویس بهداشتی نیاز دارند.
- ضعف عضلانی نیز یکی دیگر از علل بیاختیاری ادرار و مدفوع بعد از سکته مغزی است که در اینصورت عضلات کف لگن بیمار نیز بیحس میشوند.
سخن پایانی
بیاختیاری ادرار و مدفوع بعد از سکته مغزی قطعا برای بیمار و اطرافیان وی مشکلی آزاردهنده است اما درمان دارد! اگر به زودی برای درمان بیاختیاری و مشکلات دفع بیماران سکته مغزی اقدام نمایید، پس از گذشت چند ماه بهبود خواهند یافت. بهترین روشهای بدون دارو برای درمان این مشکل، کاردرمانی و فیزیوتراپی است که بدون نظر پزشک نیز میتوان آنها را انجام داد. در نهایت، بیاختیاری ادرار و مدفوع بعد از سکته مغزی یک مشکل جدی است که نیاز به توجه و درمان مناسب دارد. ترکیبی از روشهای توانبخشی، دارو درمانی، و تغییرات در سبک زندگی میتواند به بیماران کمک کند تا کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند.
سوالات متداول
سکته مغزی چیست؟
سکته مغزی یک حمله مغزی است و دو نوع اصلی سکته مغزی وجود دارد:
- سکته مغزی ایسکمیک: این نوع سکته ناشی از انسداد (مانند لخته شدن خون) در مسیر خونرسانی به مغز است که کمبود خونرسانی باعث آسیب دیدن سلولهای مغزی میشود.
- سکته مغزی هموراژیک: این نوع سکته ناشی از پارگی رگ خونی در داخل یا روی سطح مغز است. این نوع سکته مغزی معمولاً شدیدتر است.
چگونه کاردرمانی به مشکلات دفع ادرار و مدفوع بعد از سکته مغزی کمک میکند؟
کاردرمانگران میتوانند به ارزیابی وضعیت خانه فرد کمک کنند و ببینند که آیا آنها از هرگونه وسیله کمکی پزشکی که میتواند زندگی را آسانتر کند، مانند نردههای حمام برای حفظ تعادل، وسایل کمکی برای راه رفتن، توالت فرنگی یا صندلی چرخدار، بهرهمند میشوند یا خیر.
احتباس ادرار بعد از سکته مغزی چه عوارضی دارد؟
اگر احتباس ادرار پس از سکته مغزی درمان نشود عوارضی همچون سنگ مثانه، عفونت مجاری ادراری و آسیب به کلیه را دربرخواهد داشت.
احتباس ادرار بعد از سکته مغزی چیست؟
احتباس ادرار بعد از سکته مغزی، وضعیتی است که در آن فرد نمیتواند مثانه خود را به طور کامل تخلیه کند. این مشکل به دلیل آسیب به بخشی از مغز پس از سکته مغزی که کنترل مثانه را بر عهده دارد، ایجاد میشود.






