عوارض جانبی داروهای بیماری پارکینسون بسته به نوع آنها متفاوت است. ترکیب داروهای خاص نیز میتواند عوارض جانبی متفاوتی ایجاد کند اما از طرفی هم مصرف این داروها برای بیماران پارکینسون جزو واجبات است زیرا داروهایی که برای درمان پارکینسون استفاده میشوند، دوپامین را در مغز به سطح نرمالتری بازمیگردانند تا علائم حرکتی ناشی از بیماری پارکینسون را برطرف کنند. در این مطلب از مرکز خدمات توانبخشی سیب نت، عوارض جانبی داروهای پارکینسون و درمانهای جایگزین برای این نوع داروها را بررسی خواهیم کرد.
شایعترین عوارض جانبی داروهای پارکینسون
برخی از داروهای رایج بیماران پارکینسون عبارت هستند از لوودوپا، آگونیستهای دوپامین، آنتاگونیست گلوتامات، آنتی کولینرژیکها، مهارکنندههای COMT و مهارکنندههای MAO-B. این داروها با هدف بهبود علائم بیماری به افراد تجویز میشوند، ولی دارای عوارض جانبی هستند که میتواند در هر شخص متفاوت باشد.
عوارض لودوپا
لوودوپا به عنوان یکی از اصلیترین داروهایی که برای بیماران پارکینسون تجویز میشود. این دارو برای تمامی مراحل بیماری تجویز میشود. لوودوپا در واقع نوعی ماده شیمیایی است که پس از ورود به بدن، تبدیل به دوپامین شده و کمبود ترشح این هورمون در مغز را جبران میکند.
- حالت تهوع
- حرکات غیر ارادی
- بدتر شدن یبوست
- فشار خون پایین، گیجی و توهم
- مشکلات رفتاری
تمامی موارد بالا، از جمله عوارض جانبی شایع داروی لوودوپا به شمار میروند.
عوارض آگونیستهای دوپامین
آگونیستهای دوپامین نیز عملکردی مشابه لوودوپا در بدن دارند و پس از ورود به بدن، به دوپامین تبدیل میشوند. این دارو در ابتدای دوره مصرف، ممکن است با لوودوپا به منظور افزایش میزان تاثیرگذاری تجویز شود. مقدار دوز مصرف آگونیستهای دوپامین، در اوایل دوره مصرف کم بوده و به مرور زمان، بیشتر میشود.
بیماران پارکینسون پس از مصرف آگونیستهای دوپامین عوارض جانبی زیر را تجربه میکنند:
- حالت تهوع و استفراغ
- یبوست
- سردرد
- خواب آلودگی غیرمعمول
- احساس خستگی ناگهانی در طول روز
- سرگیجه
- غش
- فشار خون پایین
- توهم و هذیان
- شدیدتر شدن برادی کینز(کندی اندام حرکتی بدن)
عوارض داروهای آنتاگونیست های گلوتامات یا آمانتادین
آنتاگونیست های گلوتامات که با نام آمانتادین نیز در بازار وجود دارند، از دیگر داروهایی هستند که برای بیماران مبتلا به پارکینسون تجویز میشوند. آمانتادین برای درصد کمی از بیماران تجویز شده و به طور معمول نیز اثر کوتاه مدتی داشته و روی برخی از علائم بیماری مانند خستگی، لرزش و سفتی اندام، حرکات غیرارادی و… تاثیر دارد.
این دارو جزو داروهای رده دوم یا سومی است که پزشکان برای بیماران تجویز میکنند و حتی در بسیاری از موارد گزارش شده که آمانتادین تاثیری روی بهبودی آنها نداشته است. به هر حال در صورتی که داروهای خانواده آنتاگونیستهای گلوتامات استفاده میکنید، احتمال دارد عوارضی نظیر موارد زیر را تجربه نمایید:
- تاری دید
- سرگیجه
- تورم بخش های مختلف مانند مچ پا
- سختی تمرکز
- بیخوابی
- توهم
عوارض داروهای آنتی کولینرژیک
داروهای آنتی کولینرژیک با مسدود کردن استیل کولین، به مخابره بهتر پیغامهای عصبی کمک میکنند. این نوع از داروها، امروزه کمتر برای بیماران تجویز میشوند. از جمله دلایل اصلی که این داروها بسیار کم به بیماران توصیه میشوند، عوارض جانبیای است که به همراه دارند. آنتی کولینرژیک در برندهای مختلفی مانند اورفنادرین(Biorphen و Disipal)، پروسیکلیدین (آرپیکولین و کمردرین) و تری هگزی فنیدیل (بروفلکس و آرتان) در بازار موجود هستند.
انواع دارو های آنتی کولینرژیک، بیشتر در مراحل اولیه بیماری پارکینسون به بیماران پیشنهاد میشوند. ضمن اینکه به تشخیص پزشک متخصص، این دارو میتواند همراه با داروهای دیگری نظیر لوودوپا و آنتاگونیست گلوتامات نیز مصرف شوند. مصرف آنتی کولینرژیک میتواند عوارض جانبی مانند موارد زیر داشته باشد:
- خشک شدن دهان
- تار شدن بینایی
- خواب آلودگی
- توهم
- احتباس ادرار
عوارض مهارکنندههای COMT
در صورتی که پزشک متخصص، دارو های لوودوپا و آگونیست های دوپامین را برای شما تجویز کرد، احتمالا دارو مهارکنندههای COMT نیز برای شما تجویز میکند. این دارو در واقع با مسدود کردن آنزیم هایی که هورمون دوپامین را تجزیه میکنند، باعث هورمون دوپامین بیشتری به قشر مغز میشود.
برخی از عوارض جانبی مهارکنندههای COMT عبارتند از:
- تشدید حالت تهوع و استفراغ در بیمار
- بیشتر شدن حالت دیسکینزی (حرکات غیرارادی بدن)
- تغییر رنگ ادرار به قهوهای مایل به قرمز
- اسهال
عوارض مهارکنندههای AO-B
مهارکنندههای AO-B، عملکردی مشابه مهارکنندههای COMT دارند. این داروها با مسدود کردن آنزیمی به نام مونو آمین اکسیداز، از تجزیه هورمون دوپامین در مغز پیشگیری میکنند. داروهای مهارکننده به طور کلی بیشتر برای افزایش اثرپذیری بدن به داروهای لوودوپا و آگونیستهای دوپامین، تجویز میشوند.
معمولا بیماران مبتلا به پارکینسون که داروهای مهارکنندههای AO-B را به تنهایی مصرف کردهاند، با عوارضی نظیر موارد زیر مواجه شدند:
- سردرد
- افسردگی
- سوء هاضمه
- درد مفاصل بدن
- علائمی مشابه بیماری آنفولانزا
- از دست رفتن تعادل و زمین خوردن
درمانهای جایگزین داروهای پارکینسون
با توجه به اینکه داروهای مخصوص بیماری پارکینسون عوارض بسیاری دارند، بنابراین ممکن است شرایط بیمار با مصرف آنها روز به روز بدتر شود. به همین علت، امروزه پزشکان درمانهای جایگزین داروهای پارکینسون را به بیماران و خانوادههای آنها پیشنهاد میدهند. برخی از بهترین درمانهای جایگرین داروهای پارکینسون شامل موارد زیر میشوند:
کاردرمانی
کاردرمانی یکی از بهترین روشهای درمانی برای بیماران دچار پارکینسون و سکته مغزی است زیرا به این دسته از بیماران کمک میکند تا بر مشکلاتی که دارند، غلبه نمایند و بتوانند در انجام کارهای روزمره خود اعم از غذا خوردن، لباس پوشیدن و … مستقل شوند و دیگر نیازی به افراد دیگر نداشته باشند. علاوهبراین، کاردرمانگر در طی جلسات کاردرمانی تمرینات خاصی را به بیماران ارائه میدهد تا مشکلاتی که درصد بالایی از بیماران مبتلا به پارکینسون با آن روبهرو هستند مانند مشکلات تعادلی، عدم هماهنگی اندامهای حرکتی، خستگی، درد در نواحی مختلف بدن، راه رفتن، ضعف ماهیچههای بدن و… را تا حد زیادی برطرف کند.
اگر مراجعه به مراکز درمانی جهت دریافت خدمات کاردرمانی برای عزیزان خود برای شما کار دشواری است، میتوانید از خدمات کاردرمانی در منزل با مرکز خدمات توانبخشی سیب نت بهرهمند شوید. برای دریافت خدمات کاردرمانی در منزل برای بیماران پارکینسون، تنها کافی است تا از طریق راههای ارتباطی زیر با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید تا در زمان مدنظر شما بهترین کاردرمانگران را به منزلتان اعزام نماییم.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یکی دیگر از روشهای درمانی بدون دارو است که طی جلسات آن برخی از مشکلات بیماران پارکینسون مانند سفتی و خشکی عضلات، کندی حرکت و … برطرف خواهد شد. در طی جلسات این روش درمانی، فیزیوتراپیست تمرینات ورزشی مرتبط با شرایط بیمار را به وی ارائه میدهد؛ همچنین ممکن است از دستگاههای مخصوص همچون شاک ویو برای کاهش سفتی عضلات بیماران استفاده نماید.
برای دریافت خدمات فیزیوتراپی در منزل نیز میتوانید بر روی مجموعه سیب نت حساب نمایید. تنها کافی است تا همین الان با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید.
سخن پایانی
دارو درمانی، درمان اصلی پارکینسون است اما هر بیمار تجربه متفاوتی از شرایط این بیماری دارد و به همین علت هنگامی که پزشکان عوارض جانبی داروهای پارکینسون را در بیمار مشاهده نمایند، ممکن است روشهای درمانی جایگزین را به آنها پیشنهاد دهند. بنابراین، هنگامی که بیمار شما پس از مصرف داروهای پارکینسون دچار عوارض جانبی همچون سرگیجه، حالت تهوع، یبوست، فشار خون پایین و … شد و این مشکلات ظرف مدت دو روز برطرف نشدند، حتما به پزشک وی مراجعه کنید و از او بخواهید که دوز داروها را تغییر دهد یا درمانهای جایگزین را برای بیمار شما در نظر بگیرید. در سخن آخر نیز باید بگوییم که برای دریافت درمانهای جایگزین داروهای پارکینسون همچون کاردرمانی و فیزیوتراپی نیز میتوانید بر روی مجموعه خدمات توانبخشی سیب نت حساب نمایید.
سوالات متداول
بهترین دارو برای پارکینسون چیست؟
هیچ داروی «بهترین» واحدی برای بیماری پارکینسون وجود ندارد. شما معمولاً برای مدیریت علائم نیاز به ترکیبی از داروها دارید. با این حال، لوودوپا داروی اصلی برای پارکینسون است زیرا این دارو موثرترین دارو در مدیریت کندی حرکت است.
آیا عوارض جانبی داروهای پارکینسون دائمی هستند؟
خیر، بیشتر عوارض موقتی یا قابل کنترل هستند و با تنظیم نوع دارو یا مقدار آن کاهش پیدا میکنند. پیگیری منظم با پزشک نقش مهمی در کاهش عوارض دارد.
آیا تغییرات رفتاری یا روانی از عوارض این داروهاست؟
در برخی بیماران، مخصوصاً با داروهای آگونیست دوپامین، ممکن است توهم، اضطراب، یا تغییرات رفتاری دیده شود. به محض مشاهده چنین شرایط در بیمار خود، حتما به پزشک وی مراجعه نمایید.
آیا بدخوابی از عوارض داروهای پارکینسون است؟
بله مشکلات خواب در پارکینسون یکی از شایعترین عوارض جانبی داروهای پارکینسون است.




